SUKCESJA FIRMY CZ. 4 – USTAWA O ZARZĄDZIE SUKCESYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWEM OSOBY FIZYCZNEJ


Jak wspomniano we wpisie z dnia 15 października, dnia 25 listopada tego roku wchodzą w życie przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

Zarząd sukcesyjny to tymczasowy zarząd przedsiębiorstwem w spadku. By skutecznie ustanowić zarząd, niezbędne jest m.in. powołanie zarządcy sukcesyjnego. Na pierwszy rzut oka obowiązki zarządcy sukcesyjnego przypominać mogą obowiązki prokurenta. Jednak na zarządcy ciąży zobowiązanie do prowadzenia konkretnego przedsiębiorstwa (a nie uprawnienie jak w przypadku prokurenta).

Co do zasady, zarządca nie może przenieść swych obowiązków na inną osobę. Jest on jednak uprawniony do ustanowienia pełnomocnika do poszczególnych czynności lub czynności pewnego rodzaju. Wykluczone jest natomiast ustanowienie pełnomocnictwa ogólnego (do prowadzenia czynności zwykłego zarządu). Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, lecz na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Oznacza to, że pomimo faktu, iż jako strona umów widnieć będzie zarządca, to umowy te wywrą bezpośredni skutek w majątku przedsiębiorstwa w spadku, a nie w majątku zarządcy. Co więcej, to zarządca jest osobą, której należy składać oświadczenia i doręczać pisma dotyczące prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

Zarządca sukcesyjny jest uprawniony do samodzielnego podejmowania czynności zwykłego zarządu. Zgoda właścicieli przedsiębiorstwa w spadku będzie potrzebna do podjęcia czynności przekraczających zwykły zarząd. Co więcej, w takim wypadku właściciele muszą wyrazić zgodę w sposób jednomyślny. W razie braku ww. zgody, zarządca sukcesyjny może wystąpić do sądu o zezwolenie na dokonanie takiej czynności.

Zarządca będzie prowadził przedsiębiorstwo pod dotychczasową firmą, która zostanie jednak wzbogacona o oznaczenie „w spadku”. Jednakże zachowanie dawnej nazwy dotyczy jedynie okresu sprawowania zarządu sukcesyjnego. Z chwilą nabycia spadku, właściciele przedsiębiorstwa w spadku będą zmuszeni rozpocząć działalność gospodarczą na własny rachunek i pod własną firmą.

Sąd Najwyższy o ustawowej wspólności majątkowej


W toku postępowania o  uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na skutek wniesionej apelacji, zrodziło się zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Przedmiotem rozważań była odpowiedź na pytanie: czy rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje reżim ustawowej wspólności majątkowej, w części ze środków pochodzących z majątku odrębnego jednego z małżonków a w części z ich majątku wspólnego wchodzi w całości do majątku wspólnego, czy też wchodzi do tego z majątków, z którego pochodzi większa część środków na nabycie rzeczy, czy też wchodzi do majątku odrębnego jednego z małżonków i jednocześnie do ich majątku wspólnego w udziałach odpowiadających stosunkowi środków przeznaczonych z tych majątków na nabycie rzeczy?

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt III CZP 45/18, stwierdził, że rzecz nabyta w trakcie trwania małżeństwa, w którym obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa, w części ze środków pochodzących z majątku osobistego jednego z małżonków, a w części z ich majątku wspólnego, wchodzi do majątku osobistego małżonka i do majątku wspólnego małżonków w udziałach odpowiadających stosunkowi środków przeznaczonych z tych majątków na jej nabycie, chyba że świadczenie z majątku osobistego lub majątku wspólnego przekazane na nabycie rzeczy miało charakter nakładu, odpowiednio, na majątek wspólny lub osobisty.

Rozstrzygnięcie to będzie zapewne pomocne w toku wielu spraw o podział majątku wspólnego małżonków.

wymóg użycia środków komunikacji elektronicznej dotyczy wszelkiej komunikacji pomiędzy zamawiającym, a wykonawcą


Urząd Zamówień Publicznych 18 września 2018r. opublikował istotną opinię prawną dotyczącą zasad wnoszenia niepieniężnych, gwarancyjnych form wadium oraz wadium w postaci poręczeń udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. – o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości przez wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówień publicznych w postępowaniach wszczętych po dniu 17 października 2018 r.

Zdaniem UZP wymóg użycia środków komunikacji elektronicznej, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 10c ust. 1 ustawy Pzp, dotyczy wszelkiej komunikacji pomiędzy zamawiającym, a wykonawcą w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym również komunikacji w zakresie przekazywania zamawiającemu dokumentu stanowiącego potwierdzenie wniesienia wadium.

Istotne jest także, że wadium w formie niepieniężnej wystawione na potrzeby postępowań wszczętych po dniu 17 października 2018 r. powinno być wniesione w oryginale w postaci elektronicznej. Urząd Zamówień Publicznych zwraca uwagę, że zamawiający, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, ma obowiązek sprecyzować wymagania dotyczące sposobu wniesienia wadium przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

ZAWARCIE UMOWY O PRACĘ Z CZŁONKIEM ZARZĄDU


Zgodnie z art. 210 kodeksu spółek handlowych w umowie między spółką a członkiem zarządu (również jeśli chodzi o umowę o pracę) oraz w sporze z nim, spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Zawarcie umowy o pracę z naruszeniem powyższej zasady powoduje, że umowa taka jest bezwzględnie nieważna. Przy czym chodzi o nieważność czynności prawnej na gruncie prawa cywilnego, tj. oświadczenia woli.

Odmienne skutki naruszenia zasady wynikającej z art. 210 k.s.h. reguluje prawo pracy. Mianowicie umowa zawarta niezgodnie z ww. zasadami reprezentacji może być skuteczna przez wykonanie czynności faktycznych, tj. dopuszczenie do pracy, wypłatę wynagrodzenia, zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych nieprawidłowo zatrudnionego pracownika, który jednocześnie pełni funkcję członka zarządu w spółce.

W świetle powyższego, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I UK 115/18, uznał, że zasady dotyczące zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu w wyniku czynności faktycznych, pomimo jej pierwotnej nieważności wynikającej z naruszenia art. 210 k.s.h., odnoszą się również do wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Dopuszczalne jest bowiem zawarcie przez spółkę z jej wspólnikiem umowy o pracę na stanowisku w zarządzie tej spółki. Koniecznym jest jednak spełnienie warunków określonych w kodeksie pracy, albowiem stosunek organizacyjny pomiędzy spółką a członkiem zarządu czy też wspólnikiem, jest czym innym niż stosunek pracy.

Eksport do Niemiec od początku 2019 roku. Albo rejestracja, albo gigantyczne kary


Od 1 stycznia 2019 r. w Niemczech zacznie obowiązywać ustawa o opakowaniach (VerpackG). Na podstawie jej postanowień wprowadzony zostanie  oficjalny rejestr opakowań. Wiele firm o nowym rejestrze nie ma z pewnością pojęcia, w związku z czym naraża się na gigantyczne kary.

W rejestrze tym będzie musiał się znaleźć każdy podmiot, który wwozi na teren Niemiec artykuły w plastikowych opakowaniach, w tym w foliach czy kopertach bąbelkowych. Do końca grudnia 2018 r. przedsiębiorcy mają czas na dokonanie bezpłatnego wpisu. Ci, którzy się nie zastosują, muszą się liczyć z bolesnymi konsekwencjami finansowymi.

Ustawa obliguje nie tylko do rejestracji, lecz także do deklaracji rodzaju i masy opakowań, którą firma wprowadzi na niemiecki rynek w ciągu roku. Ma być od tego naliczana opłata recyclingowa (np. w przypadku wprowadzenia 6 tys. kg opakowań będzie to 87,5 euro). Dodatkowe obowiązki sprawozdawcze spoczywać będą na sprzedawcach, którzy wprowadzają na niemiecki rynek co najmniej 50 ton papieru lub kartonu rocznie.

Należy pamiętać, iż termin rejestracji upływa z końcem 2018 roku. Podmioty, które z rejestracją nie zdążą, narażają się na kary, które mogą sięgać nawet 100 tysięcy euro.

SUKCESJA FIRMY CZ. 3 – USTAWA O ZARZĄDZIE SUKCESYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWEM OSOBY FIZYCZNEJ


Jak wspomniano we wpisie z dnia 3 września, w listopadzie tego roku wejdą w życie przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

Zarząd sukcesyjny to tymczasowy zarząd przedsiębiorstwem w spadku. By skutecznie ustanowić zarząd, niezbędne jest m.in. powołanie zarządcy sukcesyjnego.

Po śmierci przedsiębiorcy, wyodrębnioną częścią majątku stanowiącą przedsiębiorstwo w spadku będzie zarządzał zarządca sukcesyjny. Będzie to czynił we własnym imieniu, ale na rachunek następców prawnych przedsiębiorcy, ze skutkiem dla ich majątku. Ustawa przewiduje możliwość powołania zarządcy:

  • za życia przedsiębiorcy – w drodze jednostronnej czynności prawnej (oświadczenie na piśmie). Na piśmie powinna być także wyrażona zgoda zarządcy na powołanie. Dodatkowo, przedsiębiorca musi złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG (dotyczący powołania zarządcy sukcesyjnego).
  • po śmierci przedsiębiorcy – jeżeli przedsiębiorca nie powołał zarządcy za życia, po jego śmierci może to zrobić: małżonek przedsiębiorcy (jeżeli ma udział w przedsiębiorstwie w spadku); spadkobierca ustawowy (jeżeli przyjął spadek); spadkobierca testamentowy lub zapisobierca windykacyjny (jeżeli przyjął spadek lub zapis). Co istotne, w tym wypadku do powołania zarządcy wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku powyżej 85 proc.

Uprawnienie do powołania zarządcy sukcesyjnego wygasa z upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Funkcję zarządcy może pełnić zarówno jeden ze spadkobierców, jak i zapisobierca windykacyjny lub małżonek przedsiębiorcy, a także inna wskazana osoba. Co ważne, zarządcą może zostać jedynie osoba fizyczna dysponująca pełną zdolnością do czynności prawnych. Oznacza to, iż nie może nim być osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Obowiązek zawiadomienia o zmianie urzędu skarbowego (termin: do 15 października 2018 r.)


Przedsiębiorstwa zaliczone do kategorii dużych podatników podlegają pod przeznaczone do ich obsługi, wyspecjalizowane urzędy skarbowe. O obowiązkowym przejściu od 1 stycznia
2019 r. do dużego urzędu skarbowego  trzeba zawiadomić swój dotychczasowy urząd.

Dużymi podatnikami oprócz m.in. podatkowych grup kapitałowych, banków czy zakładów ubezpieczeń są także osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które w roku podatkowym osiągnęły przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro.

W stosunku do ww. podmiotów, istnieje wymóg zawiadamiania o przedmiotowej zmianie dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie, w formie pisemnej, powinno nastąpić do 15 października roku poprzedzającego rok, od którego nastąpi zaliczenie podatnika do kategorii podatników, dla których właściwy jest duży urząd skarbowy. Wynika to z rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r.  w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo.

Zatem od 1 stycznia 2019 r. zaliczenie do kategorii dużych podatników dotyczyć będzie tych podatników, których przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług, osiągnął równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro w 2017 roku.

Prokurent także w jednoosobowej działalności


Wraz z nowelizacją kodeksu cywilnego pojawiła się możliwość ustanowienia prokurenta w ramach prowadzonej przez osobę fizyczną działalności gospodarczej, podlegającej wpisowi w CEiDG.

Prokurent ustanawiany przez przedsiębiorcę zyskuje upoważnienie do występowania w jego imieniu w stosunkach zewnętrznych i reprezentowania go przy dokonywanych czynnościach prawnych. Podobnie jak w przypadku spółek prawa handlowego, możliwe jest udzielenie zarówno prokury samoistnej, jak i łącznej.

Ustanowiony w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej prokurent podlega obowiązkowemu wpisowi do CEiDG.

Możliwość ustanowienia prokurenta dotyczy także przedsiębiorców prowadzących działalność w formie spółki cywilnej. W takim przypadku powyższe uprawnienie przysługuje każdemu ze wspólników.

Niezwykle istotnym jest, iż prokurent ustanowiony przez osobę fizyczną, prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, może zostać powołany do sprawowania funkcji zarządcy sukcesyjnego. Rozwiązanie takie jest niezwykle korzystne dla przedsiębiorcy na wypadek jego śmierci.

Słabsza ochrona zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej – Uchwała Sądu Najwyższego (I KZP 5/18)


Osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej nie podlega ochronie, o której mowa w art. 218 § 1a k.k. Z tym zastrzeżeniem, że Sąd ma obowiązek zbadać czy dana umowa cywilnoprawna, nie jest pozorna i czy osoba zatrudniona na jej podstawie w rzeczywistości nie pozostaje w stosunku pracy.

Zgodnie z przytoczonym przepisem: „kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.” Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że uprawnioną do podjęcia czynności zmierzających do ukarania swojego pracodawcy, jest osoba, która pozostaje zatrudniona na podstawie stosunku pracy, niezależnie od nazwy zawartej przez strony umowy.

Powyższe wynika z podjętej przez Sąd Najwyższy Uchwały w dniu 20 września 2018 r. o treści: ​”Zakresem art. 218 § 1a k.k. objęte są tylko osoby będące pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p. i art. 22 § 1 i § 1[1] k.p., a więc osoby zatrudnione na warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, niezależnie od nazwy zawartej przez strony umowy; ustaleń w tym zakresie dokonuje w procesie karnym sąd, zgodnie z zasadą jurysdykcyjnej samodzielności wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.k.”

Uchwała Sądu Najwyższego została podjęta wyniku wątpliowści przedstawionych przez Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej, który zwrócł się do Sądu Najwyższego zadajac pytanie: „Czy w przepisie art. 218 § 1a k.k. pod pojęciem „pracownika” należy rozumieć tylko osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę czy też także osobę, która wykonuje pracę zarobkową na podstawie umów cywilnoprawnych jak np. umowa zlecenia lub umowa o dzieło albo taką osobę która pod pozorem wykonywania umowy cywilnoprawnej świadczy w rzeczywistości pracę w ramach stosunku pracy?​

Zmiana umowy spółki komandytowej-Uchwała Sądu Najwyższego (III CZP 42/18)


W dniu 7 września 2018 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę następującej treści:

„Jeżeli członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wraz z tą spółką wspólnikiem spółki komandytowej, do wyrażenia przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością zgody na zmianę umowy spółki komandytowej – wymaganej na podstawie art. 9 k.s.h. – ma zastosowanie art. 210 § 1 k.s.h.”

W omawianej sprawie wspólnikami spółki komandytowej byli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz członek zarządu tej spółki. Z zagadnienie prawnym do Sądu Najwyższego zwrócił się Sąd Okręgowy w Łodzi zadając pytanie: „Czy dla zmiany umowy spółki komandytowej, w której komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zaś jednym z komandytariuszy członek zarządu tej spółki, prawidłowe jest reprezentowanie komplementariusza przez radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego w trybie art. 210 § 1 k.s.h., czy też przez zarząd spółki?”

Udzielając odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 210. § 1 k.s.h. w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Sąd Najwyższy podkreślił, że ww. przepis ma zastosowanie w omawianej sytuacji, tj. jeżeli  dochodzi do zmiany umowy istniejącej już spółki komandytowej. Przepis ten ma bowiem na celu ochronę interesów spółki, a także zapobieganie kolizji interesów, które są prawdopodobne, w sytuacji kiedy członek zarządu jest obok spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członkiem innej spółki osobowej prawa handlowego.

1 2 3 4 21