Elektroniczne akta osobowe pracowników


Z dniem 1 stycznia 2019r. wejdzie w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją. Nowe przepisy wprowadzają istotne zmiany w zakresie dokumentacji pracowniczej.

Obecnie pracodawca zobowiązany jest do przechowywania akt pracowniczych aż przez 50 lat. Po wejściu w życie ustawy okres ten ulegnie skróceniu i będzie co do zasady wynosił 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł.

Skrócenie okresu przechowywania dokumentów będzie jednak automatyczne tylko dla pracowników zatrudnionych po 1 stycznia 2019 roku. W odniesieniu do dokumentacji dotyczącej stosunków pracy nawiązanych przed dniem wejścia w życie ustawy, okres ten wciąż będzie wynosił 50 lat. Ustawodawca przewidział jednak jeden wyjątek- w odniesieniu do stosunków pracy nawiązanych po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed dniem 1 stycznia 2019 r. okres przechowywania dokumentacji będzie mógł zostać skrócony do 10 lat. Jednakże konieczne będzie złożenie przez pracodawcę raportu informacyjnego do ZUS, w którym znajdą się informacje niezbędne do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty konkretnego pracownika.

Ponadto pracodawcy będą mogli zdecydować czy chcą przechowywać dokumentację pracowników w tradycyjnej, papierowej formie czy też w formie elektronicznej. Jeżeli wybiorą formę elektroniczną, konieczne będzie zeskanowanie dotychczasowej dokumentacji prowadzonej w formie papierowej i opatrzenie jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zmiany dotyczyć będą także sposobu wypłaty wynagrodzenia. Zgodnie z ustawą  zasadą ma być przelewanie wynagrodzenia bezpośrednio na konto bankowe pracownika. Jeżeli pracownik będzie preferował wypłacanie wynagrodzenia w gotówce, będzie musiał złożyć pracodawcy stosowne oświadczenie.

SUKCESJA FIRMY CZ. 2 – USTAWA O ZARZĄDZIE SUKCESYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWEM OSOBY FIZYCZNEJ


Jak wspomniano we wpisie z dnia 21 sierpnia, w listopadzie tego roku wejdą w życie przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Przypomnieć należy, iż po śmierci przedsiębiorcy jego firma stanie się przedsiębiorstwem w spadku.

W skład przedsiębiorstwa w spadku wchodzi przede wszystkim przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Pomimo braku posiadania przez takie przedsiębiorstwo osobowości i zdolności prawnej na gruncie prawa cywilnego, dysponuje ono podmiotowością prawno-podatkową (jest podatnikiem m.in. podatku dochodowego, podatku od towarów i usług). Pozostaje ono także płatnikiem składek w stosunku do pracowników w nim zatrudnionych. Powyższe ma za zadanie zapewnić ciągłość w zakresie regulowania podatków i składek w okresie trwania zarządu sukcesyjnego, co będzie wiązało się z brakiem powstania zadłużenia przedsiębiorstwa.

W okresie od śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego (a jeśli zarząd sukcesyjny nie zostanie ustanowiony, to do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego), wymienione w ustawie osoby są uprawnione do podejmowania tzw. czynności zachowawczych (czynności niezbędne do zachowania majątku lub dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa). Te osoby to: małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku; spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy; spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy lub zapisobierca windykacyjny.

Na czynności zachowawcze składają się m.in.:

  1. nagłe czynności faktyczne (np. zapobieganie pożarowi, zalaniu przedsiębiorstwa);
  2. nagłe czynności prawne (np. zawarcie ugody);
  3. czynności zwykłego zarządu w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorstwa (jeżeli podjęcie takiej czynności jest konieczne do uniknięcia poważnej szkody, np. sprzedaż towarów, świadczenie usług, przyjmowanie opłat, wypłacanie wynagrodzeń pracownikom).

Zaznaczyć należy, iż w przypadku, gdy czynności zachowawcze zostaną podjęte w złej wierze (tj. ze świadomością ich sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego), osoba je dokonująca ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez swe zachowanie. Prawodawca wprowadził w takich wypadkach zaostrzoną (w stosunku do zasad ogólnych) odpowiedzialność, poprzez brak obowiązku wykazania winy działającego.

ANTYKONKURENCYJNOŚĆ KONSORCJUM ZAMAWIAJĄCY MUSI UDOWODNIĆ


Uzasadnienie do wyroku KIO z 19 lipca 2018 r., sygn. akt KIO 1295/18, uznać należy za jedno z ważniejszych w ostatnim czasie- gdyż dotyczy tematyki „zmowy przetargowej” i pozycji konsorcjum w postępowaniu PZP.

Jak wynika z treści uzasadnienia- konsorcjum jest prawnie dopuszczalną formą udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, a samodzielne spełnienie warunków udziału w postępowaniu przez każdego z członków konsorcjum nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do niedozwolonego porozumienia zakłócającego konkurencję.

W toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający (a na późniejszym etapie ewentualny odwołujący) musi wykazać antykonkurencyjny charakter takiego porozumienia. Przy ocenie tego jednak brać należy pod uwagę charakter i przedmiot zamówienia, jak i treść złożonej oferty. Konsorcjum nie może być kwalifikowane z góry jako konstrukcja zmierzająca do tzw. „zmowy przetargowej”.

Zmiany w postępowaniu o przekazanie dziecka za granicę


27 sierpnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych (Dz.U.2018.416 z dnia 2018.02.26). Ustawa obejmuje zatem postępowania toczące się na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę.

Nowym rozwiązaniem, które wprowadza ustawa jest powołanie 11 wyspecjalizowanych sądów okręgowych, przed którymi toczyć się będzie postępowanie z wnioskami o przekazanie dziecka za granicę. Instancją odwoławczą ustanowiono Sąd Apelacyjny w Warszawie. W nowych sądach orzekać będzie 30 sędziów, specjalistów z zakresu transgranicznego prawa rodzinnego. Wydając postanowienia sądy będą miały obowiązek sporządzenia pisemnych uzasadnień z urzędu. Obowiązkiem Sądów Okręgowych będzie również rozpatrzenie sprawy w ciągu sześciu tygodni. Na krótki czas postępowania ma wpłynąć także obowiązek niezwłocznego sporządzania opinii przez biegłych.

Skutkiem wejścia w życie ustawy ma być ochrona polskiego dziecka.  Przejawia się to w szczególności poprzez wprowadzenie przez ustawę zakazu wydawania dziecka z terytorium Polski, aż do czasu uprawomocnienia się postanowienia sądu. Dotychczas dziecko mogło być wydane za granicę zaraz po wydaniu postępowania przez sąd I instancji.

Ustawa wprowadza również przymus adwokacko-radcowski. W związku z wprowadzonym przymusem, w postępowaniu w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. strony będą miały obowiązek wyznaczenia fachowego pełnomocnika tj. adwokata lub radcy prawnego, co pozwoli w jak najlepszy sposób zadbać o interesy stron.

Ponadto, ustawa wprowadza Skargę Kasacyjną wnoszoną do Sądu Najwyższego. Podmiotami uprawnionymi do wniesienia skargi będą: Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka.

Nowe wzory deklaracji VAT obowiązujące od lipca 2018 r.


Od rozliczenia za lipiec 2018 r. obowiązuje nowy wzór deklaracji VAT-7 (wersja 18). Natomiast dla rozliczeń kwartalnych, począwszy od rozliczenia za III kwartał 2018 r., obowiązuje nowy wzór deklaracji VAT-7K (wersja 12). Od rozliczenia za lipiec obowiązują również nowe wzory deklaracji VAT-8 (wersja 9), VAT-12 (wersja 4) i VAT-9M (wersja 8).

W nowej deklaracji podatnik niebędący osobą fizyczną będzie wpisywał tylko swoją pełną nazwę. Nie trzeba będzie podawać numeru REGON. Natomiast osoby fizyczne nadal będą podawać imię i nazwisko oraz datę urodzenia. Dla każdego podatnika numer NIP pozostaje podstawowym identyfikatorem podatkowym.

Od rozliczenia za lipiec lub III kwartał 2018 r. obowiązują nowe zasady ubiegania się o zwrot VAT. W związku z tym ustawodawca zmienił deklaracje VAT-7/VAT-7K, dostosowując je do nowych regulacji. Podatnik, który będzie chciał uzyskać zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni od złożenia deklaracji, będzie mógł to zrobić na dwa sposoby, wnioskując o zwrot na rachunek VAT (ten sposób jest nowością i wynika z wprowadzenia do ustawy o VAT systemu podzielonej płatności, czyli split payment) lub na swój rachunek bankowy w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym. Zasady zwrotu w terminie 60 dni nie uległy zmianie. Nadal jest to podstawowy termin zwrotu. Aby uzyskać zwrot podatku w tym terminie, nie trzeba zasadniczo składać wniosków. Wystarczy samo zadeklarowanie kwoty zwrotu w deklaracji VAT-7/VAT-7K. Otrzymanie zwrotu podatku naliczonego w terminie 180 dni wymaga przede wszystkim złożenia wraz z deklaracją podatkową umotywowanego wniosku w tej sprawie. W nowej deklaracji zostało już wprost wskazane, że musi to być formularz VAT-ZZ.

Jeśli kwota VAT należnego jest większa od kwoty VAT naliczonego, oznacza to, że podatnik musi zapłacić VAT do urzędu. W związku z wprowadzeniem systemu split payment podatnik, który zapłaci cały podatek z rachunku VAT przed terminem, może obniżyć kwotę do wpłaty. W takim przypadku kwota w poz. 54 deklaracji  jest wpisywana w pełnej wysokości, tylko kwota do wpłaty na rachunek bankowy jest obniżana o przysługującą zniżkę.

W nowej deklaracji nie ma już pozycji przeznaczonej na podpis podatnika. Jest to zmiana techniczna wynikająca z faktu, że deklaracje VAT-7/VAT-7K składane są wyłącznie elektronicznie. Dlatego podatnicy wysyłający deklaracje muszą je opatrzyć wyłącznie podpisem elektronicznym lub skorzystać z profilu zaufanego, bądź skorzystać z oprogramowania umożliwiającego uzyskanie UPO.

SUKCESJA FIRMY – USTAWA O ZARZĄDZIE SUKCESYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWEM OSOBY FIZYCZNEJ


Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej została podpisana przez Prezydenta RP 25 lipca 2018 r. W związku z tym już w listopadzie tego roku wejdą w życie przepisy, które sprawią, iż jednoosobowa działalność przestanie umierać wraz z jej właścicielem.

Obecnie obowiązujące przepisy stanowią, iż wraz ze śmiercią przedsiębiorcy wygasają m.in. umowy o pracę (utrata zatrudnienia przez pracowników), udzielone pełnomocnictwa, decyzje administracyjne (np. koncesje, zezwolenia). Nie ma także możliwości posługiwania się numerem NIP przedsiębiorstwa, a dostęp do rachunku bankowego prowadzonego na potrzeby działalności gospodarczej jest znacznie utrudniony (np. zablokowana jest możliwość dokonywania wypłat).

Powyższe pokazuje, że jeżeli właściciel nie zadba o to odpowiednio wcześniej, to praktycznie niemożliwe jest zachowanie ciągłości firmy po jego śmierci. Nowe przepisy wprowadzają w tym aspekcie wiele zmian, na skutek których firma przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG będzie mogła zachować ciągłość działania nawet w wypadku śmierci jej właściciela.

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przewiduje, iż po śmierci przedsiębiorcy jego firma stanie się przedsiębiorstwem w spadku. Pod tą postacią może funkcjonować nawet dwa lata (przyjęto, że to czas niezbędny do uregulowania spraw spadkowych).

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku będzie mógł zostać:

  1. spadkobierca i zapisobierca windykacyjny – czyli osoba powołana do spadku z ustawy lub testamentu; ewentualnie osoba, która uzyskała udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;
  2. małżonek przedsiębiorcy – jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo będzie stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, to przedsiębiorstwo w spadku obejmie całe to przedsiębiorstwo (również udział małżonka);
  3. nabywca udziału w przedsiębiorstwie – osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku lub udział w nim bezpośrednio od osoby, która posiadała tytuł właściciela przedsiębiorstwa w spadku zgodnie z punktem a lub b powyżej.

Bardziej szczegółowe postanowienia nowej ustawy pojawią się w kolejnych wpisach.

ZATRUDNIANIE MŁODOCIANYCH


Ustawa z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw zmienia definicję „młodocianego”, która zawarta jest w Kodeksie pracy. Mianowicie z dniem 1 września 2018 r. zostanie obniżona dolna granica wiekowa dla pracowników młodocianych z 16 na 15 lat.

Istotnym jest, że zmiana zacznie obowiązywać po blisko 9 latach od wejścia w życie ustawy nowelizującej. Data ta nie jest jednak przypadkowa, albowiem z dniem 1 września 2018 r. na rynku pracy znajdą się pierwsi absolwenci gimnazjum, którzy rozpoczęli edukację szkolną w wieku 6 lat.

Niewątpliwie skutkiem obniżenia wieku rozpoczynania nauki w szkołach podstawowych jest obniżenie wieku ukończenia gimnazjum, co z kolei spowodowało konieczność dostosowania przepisów kodeksu pracy w zakresie zatrudniania młodocianych.

Wspólnoty gruntowe a rejestracja dla celów NIP


Zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, wspólnotę gruntową mogą tworzyć nieruchomości rolne, leśne i niektóre obszary wodne, a uprawnionymi do udziału w niej są osoby fizyczne i osoby prawne posiadające nieruchomości rolne, pod warunkiem, ze korzystają ze wspólnoty. Ustawa nakazuje im też powołać spółkę, która pełniłaby funkcje zarządcze.

Na powyższym tle została wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna prawa podatkowego z 6 sierpnia 2018 r. (0111-KDIB3-2.4018.5.2018.1.SR). Podatnik miał poważne wątpliwości, czy spółka zarządzająca gruntami rolnymi lub leśnymi ma obowiązek złożenia zgłoszenia ewidencyjnego dla celów NIP do urzędu skarbowego. Podatnik twierdził, iż obowiązek taki nie istnieje, bowiem NIP powinny mieć jedynie osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, którym rejestrację nakazują odrębne ustawy. Podatnik dodał, iż spółka taka nie należy do żadnej z tych kategorii, gdyż jest podmiotem o specyficznym statusie prawnym określonym w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Dyrektor KIS stwierdził wprost, iż spółka taka musi mieć własny NIP. Oznajmił, że obowiązek ten dotyczy każdego podmiotu, który ma status podatnika na gruncie choć jednej ustawy podatkowej. Taki warunek spełnia spółka, która świadczy usługi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (odpłatne udostępnianie części gruntów podmiotom niebędącym członkami wspólnoty). Organ stwierdził, że skoro spółka ma status podatnika VAT, to powinna zarejestrować się dla celów NIP.

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej a podatek od spadków i darowizn


Dnia 25 lipca 2018 r. Prezydent RP podpisał ustawę o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. W związku z powyższym, warto przyjrzeć się kwestii dotyczącej podatku od spadków i darowizn, bowiem ww. ustawa wprowadza w tym aspekcie pewne zamieszanie.

Chodzi tu przede wszystkim o art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn (przepis ten dodany będzie mocą ustawy o zarządzie sukcesyjnym). W jego myśl, zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem m.in. prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat od dnia jego nabycia.

W związku z powyższym, pojawiły się wątpliwości odnośnie relacji przepisu art. 4b do art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, który istnieje obecnie i nie będzie zmieniony po wejściu w życie ustawy o zarządzie sukcesyjnym. W myśl przepisu art. 4a, zwalnia się (pod pewnymi warunkami) od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Pojawił się więc problem, czy osoby najbliższe nadal będą mogły korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, a warunek prowadzenia przedsiębiorstwa przez min. 2 lata od jego nabycia (wynikający z art. 4b) nie będzie ich dotyczył?

W przedmiotowym aspekcie stanowisko zajął Resort Finansów. Stwierdził on, iż osoby najbliższe spadkodawcy korzystać będą ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a (jak dotychczas), bez warunku prowadzenia przedsiębiorstwa przez okres 2 lat. Jedynym warunkiem skorzystania ze zwolnienia od podatku nabycia własności przedsiębiorstwa będzie jak dotychczas zgłoszenie naczelnikowi urzędu skarbowego (w terminie określonym w ustawie) nabytych rzeczy lub praw majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

PLANOWANE ZMIANY RESORTU FINANSÓW W ZAKRESIE LEASINGU SAMOCHODÓW OSOBOWYCH


W ostatnim czasie Ministerstwo Finansów poinformowało opinię publiczną o planowanych zmianach w zakresie leasingu samochodów osobowych. Na dzień dzisiejszy brak projektu ustawy zmieniającej, jednak jeśli zapowiadane zmiany wejdą w życie, leasing samochodów osobowych straci na atrakcyjności zarówno względem zakupu, jak i długoterminowego wynajmu.

Pierwsza ze zmian polegać ma na tym, że raty leasingowe będą kosztem uzyskania przychodu tylko do łącznej wysokości 150 tys. zł (czyli takiej samej, jak nowy limit amortyzacyjny przewidziany dla nabywców samochodów osobowych).

Druga zmiana ma polegać na tym, iż wszelkie koszty nabycia i używania samochodu osobowego (nie tylko leasingowanego) będą odliczane od przychodu podatkowego tylko w połowie, jeżeli auto będzie wykorzystywane do celów mieszanych, czyli firmowych i prywatnych. Chodzi tu m.in. o koszty takie jak: amortyzacja, raty leasingu, paliwo, ubezpieczenie, przeglądy, naprawy i inne wydatki eksploatacyjne. Ta propozycja sprawi, że zasady w podatku dochodowym będą takie same jak w VAT, czyli, jeżeli auto będzie wykorzystywane do celów mieszanych, to podatnik odejmie tylko połowę poniesionych wydatków i połowę VAT. Z kolei, jeśli zadeklaruje, że używa samochodu wyłącznie do celów służbowych i będzie w tym celu prowadził odpowiednią ewidencję (najprawdopodobniej tę samą, co dla celów VAT), to odliczy 100 proc. kosztów i podatku od towarów i usług.

Inne planowane zmiany zakładają podwyższenie limitu odpisów amortyzacyjnych zaliczanych do kosztów uzyskania przychodu z obecnych 20 tys. euro do 150 tys. zł oraz objęcie nim leasingu operacyjnego (obecnie bez limitu).

Jednocześnie służby prasowe Ministerstwa Finansów poinformowały, że przy okazji zmiany zasad zamierzają wprowadzić przepisy przejściowe, które umożliwią podatnikom obecnie korzystającym z leasingu, a także tym, którzy zdążą podpisać umowę przed nowelizacją, kontynuować zaliczanie kosztów związanych z leasingiem na „starych” zasadach, tj. m.in. bez limitu kosztów.

1 2 3 4 5 21