Art. 176 KSH czyli powtarzające się świadczenia niepieniężne na rzecz spółki z o.o.

Jak już wcześniej informowaliśmy, obciążenia podatkowe wprowadzone przez tzw. Polski Ład spowodowały, że niektórzy wspólnicy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zaczęli brać pod uwagę rozwiązanie zawarte art. 176 KSH. Przepis ten przewiduje możliwość zawarcia w umowie spółki zapisu obligującego wspólnika do powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki w zamian za wynagrodzenie. Poniżej przedstawiamy krótkie opracowanie dotyczące przedmiotowych świadczeń.

Podatek dochodowy

Przychody z tytułu ww. świadczeń opodatkowane są jako przychody z innych źródeł, a zatem zastosowanie znajdzie skala podatkowa (12% lub 32%, w tym próg 120 tys. zł i kwota wolna od podatku). Wspólnik rozlicza się samodzielnie w ramach zeznania rocznego. Spółka nie rozlicza i nie wpłaca podatku. Jedynym jej obowiązkiem jest wysłanie do wspólnika PIT-11 na zakończenie roku podatkowego.

Składka zdrowotna i ZUS

Przedmiotowe świadczenie nie jest obciążone składką zdrowotną i ZUS.

Procedura

Zobowiązanie do powtarzających się świadczeń powinno być zawarte w umowie spółki. Konieczna jest zatem zmiana umowy spółki przy pomocy notariusza (w praktyce wskazuje się, że zmiany wprowadzane przez system S24 są niewystarczające). Zmianę umowy należy zgłosić do KRS. Dopiero od wpisu zmiany do KRS zmiana będzie skuteczna, a wspólnik będzie mógł zacząć świadczenie usług.

Okres świadczenia

Powtarzające się świadczenia na rzecz spółki można określić w umowie bezterminowo lub na dany okres. Należy jednak określić częstotliwość świadczenia. Nie mogą być one jednorazowe (np. napisanie artykułu na fanpage, sporządzenie sprawozdania finansowego na rzecz spółki) ani ciągłe (np. prowadzenie księgowości, doradztwo w zakresie biznesowym czy pełnienie konkretnej funkcji). Przykładowy prawidłowy zapis to np. „przygotowanie 5 postów na media społecznościowe na miesiąc”, „przygotowanie dokumentacji kadr i płac raz w miesiącu”, „przeprowadzenie konsultacji prawnej raz na kwartał”.

Wynagrodzenie

Wynagrodzenie za powtarzające się czynności powinno być przede wszystkim rynkowe. Uzależnienie wynagrodzenia od % zysku spółki może być uznane za nierynkowe – w praktyce wynagrodzenie nie jest ustalane w ten sposób zbyt często.

Obowiązek a udziały

Obowiązek powtarzających się świadczeń obciąża konkretne udziały. W sytuacji zbycia obciążonych udziałów obowiązek świadczenia przechodzi na nabywcę. Warto w umowie spółki dokładnie oznaczyć które udziały są obciążone.

Obowiązek można nałożyć na niektórych lub wszystkich wspólników (w odróżnieniu od dopłat wspólników).

Przedmiot świadczenia

Przedmiotem świadczenia mogą być usługi, które będą faktycznie wykonywane i są spółce potrzebne. Dopuszczalne są usługi doradcze, prawne, medyczne, doradztwa podatkowego. Mogą to być również świadczenia w zakresie działalności spółki, np. w spółce tłumaczeniowej wspólnik zobowiązuje się wykonywać na rzecz klientów spółki od 2 do 6 tłumaczeń miesięcznie.

NIE MOGĄ TO BYĆ USŁUGI ZARZĄDZANIA – ten zakres usług zarezerwowany jest dla członków zarządu.

Dopuszczalny jest również zapis, który pozwala zarządowi zwiększenie częstotliwości świadczeń wspólnika na rzecz spółki w przypadkach, gdy zachodzi taka potrzeba.

VAT

Świadczący takie może zostać uznane na gruncie art. 15 ustawy o VAT jako prowadzący działalność gospodarczą – zatem w przypadku przekroczenia progu 200 tys. zł usługi te zostaną opodatkowane VAT. W niektórych przypadkach opodatkowanie VAT nastąpi od początku świadczenia usług (np. usługi doradcze). Warto wziąć pod uwagę, czy spółka będzie mieć prawo do odliczenia VAT od tych usług. Do tego warto pamiętać o płatności na rachunek bankowy znajdujący się na białej liście.

Wynagrodzenie a KUP spółki

Przyjmuje się, że jeżeli wynagrodzenie wspólnika będzie związane z działalnością spółki, będzie stanowić jej KUP. Należy jednak odpowiednio te świadczenia udokumentować, szczególnie w zakresie usług niematerialnych. Warto więc zadbać o korespondencję, dokumentację, projekt, rekomendacje, raporty, opisy kampanii reklamowych itp.

Ukryta dywidenda

Potencjalnie można byłoby uznać to świadczenie za ukrytą dywidendę, jednakże MF zapowiedziało uchylenie tych przepisów.

Ukryty zysk a świadczenie z art. 176 KSH w reżimie estońskiego CIT

Nie wydaje się, by świadczenie to stanowiło ukryty zysk. Jeżeli takie świadczenie jest potrzebne, jeżeli i tak zostałoby nabyte na rynku, jeżeli ma charakter rynkowy, nie należy uznać go za ukrytą dywidendę. Wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia nie jest uzależnione od zysku, zatem trudno oczekiwać, by stanowiło ukryty zysk.

Czy warto?

– świadczenia z art. 176 KSH opodatkowane są skalą podatkową – jeżeli możliwe jest świadczenie usług w ramach ryczałtu (np. 8,5%) – należy przeliczyć, czy takie rozwiązanie nie przyniesie większej korzyści podatkowej;

– warto zwrócić uwagę na kwestię VAT;

– należy zwrócić uwagę na sposób określenia świadczenia;

– koszt: notariusz, KRS, pomoc prawna

Podstawa prawna

Art. 176 ksh

  • 1. Jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń.
  • 2. Wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku. Wynagrodzenie to nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie.

§ 3. W przypadku określonym w § 1 zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału, bądź obciążenie udziału, może nastąpić jedynie za zgodą spółki, o której mowa w art. 182 zgoda spółki z o.o. na zbycie udziału lub jego części, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.