Konieczność ustalenia spadkobierców uzasadnia interes prawny do udostępnienia ich danych z ewidencji przez organ administracyjny w niezbędnym zakresie. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności oraz przepisami RODO, dane z  rejestru PESEL udostępniane są osobom i jednostkom organizacyjnym, wyłącznie w sytuacji, w której wykażą one interes prawny.

W sprawie opisanej poniżej, pewna spółka skierowała do sądu wniosek, o stwierdzenie nabycia spadku swego zmarłego dłużnika. Sąd, pod rygorem zawieszenia postępowania, zobowiązał spółkę do wskazania spadkobierców. Wystąpiła więc ona, do Prezydenta Miasta z wnioskiem o udostępnienie z rejestru PESEL danych małżonka, dzieci, a także rodziców i rodzeństwa.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta, w wydanej decyzji odmówił udostępnienia danych potencjalnych spadkobierców zmarłego. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że fakt bycia rodzicem, dzieckiem lub rodzeństwem nie oznacza automatycznie posiadania statusu spadkobiercy, zatem udostępnianie danych tylko potencjalnych spadkobierców mogłoby skutkować udostępnieniem danych osób, które nie będą faktycznymi spadkobiercami. W  ocenie organu przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla organu administracji do podejmowania własnego postępowania dowodowego, w przedmiocie wyszukania osoby jako potencjalnego spadkobiercy. Wnioskodawca odwołał się z decyzją do Wojewody. Jednakże, decyzja została podtrzymana. Zdaniem obu organów, nie wykazano należytego interesu prawnego w uzyskaniu powyższych danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 904/21, uchylił powyższe decyzje. Jego zdaniem, o interesie prawnym do uzyskania ze zbiorów ewidencji ludności danych innych osób można mówić wówczas, jeżeli strona przedstawi dokumenty potwierdzające, że z osobami poszukiwanymi łączy ją stosunek prawny wynikający z przepisów prawa materialnego.

Podkreślono, iż Ustawa o ewidencji ludności nie zawiera warunku, by żądanie udostępnienia danych osobowych dotyczyło pojedynczej osoby. Wniosek o udostępnienie danych może zatem dotyczyć grupy osób, z tym zastrzeżeniem, że każda z tych osób powinna być wskazana w sposób umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację w rejestrze PESEL.

W powyżej sprawie, wierzyciel domagał się jednak udostępnienia nie tylko danych adresowych, lecz również aktów urodzenia. Zdaniem sądu te ostatnie nie są niezbędne w  postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, co oznacza, że w ich przypadku trudno mówić o interesie prawnym. Podobnie jak w przypadku spadkobierców innych niż dzieci i  małżonek zmarłego. To oni bowiem dziedziczą w pierwszej kolejności i być może ich dane wystarczą do zakończenia sprawy.

Dopiero wykazanie przez stronę zaistnienia przesłanek, iż do spadku powołane są inne osoby niż z pierwszej grupy spadkobierców, upoważnia do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o  udostępnienie ich danych. Z powyższych względów sąd uznał, iż organ zasadnie odmówił udostępnienia wskazanych we wniosku danych rodziców zmarłej oraz jej rodzeństwa.