Od 1 marca 2026 r. mediacja stanie się stałym elementem procesu cywilnego w sporach budowlanych – jako pierwszy krok na drodze do rozwiązania konfliktu, na równi z tradycyjnym postępowaniem sądowym. Zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1172).
Sąd ma obecnie obowiązek skierowania stron do mediacji w sprawach gospodarczych wynikających z:
– umów o roboty budowlane,
– umów ściśle związanych z procesem budowlanym (np. o nadzór inwestorski, prace projektowe, generalne wykonawstwo).
Skierowanie następuje na wczesnym etapie – jeszcze przed posiedzeniem przygotowawczym lub pierwszą rozprawą.
Choć mediacja pozostaje dobrowolna (strona może zgłosić sprzeciw w terminie tygodnia), nowelizacja zaostrza jednakże konsekwencje. Zgodnie ze zmienionym art. 103 § 3 pkt 1¹ k.p.c., odmowa poddania się mediacji „bez uzasadnionej przyczyny” może skutkować obciążeniem strony kosztami procesu, niezależnie od ostatecznego wyniku sprawy.

